<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>研ぎ屋むらかみblog &#187; 砥石の選別</title>
	<atom:link href="http://togiyamurakami.jp/blog/?cat=8&#038;feed=rss2" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>http://togiyamurakami.jp/blog</link>
	<description>研いだ包丁のビフォーアフターなどを載せていきます。</description>
	<lastBuildDate>Thu, 03 Sep 2026 13:48:44 +0000</lastBuildDate>
	<language>ja</language>
	<sy:updatePeriod>hourly</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=4.2.38</generator>
	<item>
		<title>最近の事（研石の御紹介・鋼材違いの切れ・砥石館の中～上級者向け講習）</title>
		<link>http://togiyamurakami.jp/blog/?p=14578</link>
		<comments>http://togiyamurakami.jp/blog/?p=14578#comments</comments>
		<pubDate>Sun, 30 Aug 2026 09:12:28 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[むらかみ]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[研究]]></category>
		<category><![CDATA[砥石の選別]]></category>
		<category><![CDATA[説明文]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://togiyamurakami.jp/blog/?p=14578</guid>
		<description><![CDATA[&#160; 先日は、北海道のT様とS様に、砥石の御紹介をさせて頂きました。メールにて、月乃輪の御案内をさせて貰った後、二種類の砥石を持ち帰りましたが偶々、以前に別件で相談を頂いて探してみた新田の砥石が、T様に選ばれまし [&#8230;]]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>&nbsp;</p>
<p>先日は、北海道のT様とS様に、砥石の御紹介をさせて頂きました。メールにて、月乃輪の御案内をさせて貰った後、二種類の砥石を持ち帰りましたが偶々、以前に別件で相談を頂いて探してみた新田の砥石が、T様に選ばれました。</p>
<p>月乃輪の白巣板と赤ピンの方は、Ｓ様が御買い上げと成り、御二方ともに御満足を頂けた様で安心しました。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>新田の砥石は余り、触れることが少なく、特に巣板以外は初めて見ました。画像よりも、幾分ですが紫がかって居て、しっとり系の研ぎ感だと思われます。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/1786616344799.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14636" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/1786616344799-225x300.jpg" alt="1786616344799" width="225" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/1786616345684.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14637" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/1786616345684-300x225.jpg" alt="1786616345684" width="300" height="225" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>月乃輪の白巣板</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0571.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14632" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0571-168x300.jpg" alt="KIMG0571" width="168" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0572.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14633" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0572-169x300.jpg" alt="KIMG0572" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>同じく赤ピン</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0569.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14630" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0569-169x300.jpg" alt="KIMG0569" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0570.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14631" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0570-169x300.jpg" alt="KIMG0570" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>あと、自分用にも月乃輪の八枚のコッパを一つ。やや硬口～硬口で、研磨力に優れて泥も適度に出る、扱い易い砥石です。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0568.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14629" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0568-169x300.jpg" alt="KIMG0568" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0562.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14624" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0562-169x300.jpg" alt="KIMG0562" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0559.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14623" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0559-169x300.jpg" alt="KIMG0559" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>月乃輪に御興味の有る方は、御予算・御希望サイズなどを記載して御問い合わせ頂けましたら、選別も承りますので、宜しく御願い致します。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>もう御一人、尾崎の砥石を御希望の方が。ブログを通じて知り合った方で、季節の便りの様に色々と送って下さる方です。</p>
<p>硬口の剃刀砥クラスが良いとの事でしたので、探し当てた砥石は硬さ的に不足かもと思いつつ、御送りする事に。些か以上に心苦しいので、何れは何とか手配する心算で虫押さえとして硬口の砥石（手持ちの出所不肖愛宕系）を同梱しました。</p>
<p>超硬口の尾崎が見付かった暁には、其れと交換に送り返して貰おうと、チケット替わりと言いましょうか（笑）。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0573.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14634" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0573-169x300.jpg" alt="KIMG0573" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0575.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14635" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0575-169x300.jpg" alt="KIMG0575" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0558.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14622" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0558-169x300.jpg" alt="KIMG0558" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0556.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14621" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0556-169x300.jpg" alt="KIMG0556" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>オマケの下掲は丸っこい楕円形？の原石から切り出して貰った浅葱で、相当な硬口です。ただ、側面からは饅頭と言われる様な模様が見られますので、場合によっては其処まで達したら大きく性格が変わったり、使えるかどうか怪しくなる可能性が有ります。</p>
<p>まあ当面は、硬さ・細かさ共に充分な性能を発揮してくれるでしょうし、硬さ故に減りも少ないと見込まれます。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0563.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14625" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0563-169x300.jpg" alt="KIMG0563" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0564.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14626" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0564-169x300.jpg" alt="KIMG0564" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>また此の方には新たに、こんな珍しい物を送って頂き、見よう見まねで漬物にしてみました。メロンの摘果した小振りな奴ですが、大きめと小さ目が有り、後者は種の部分も取り除く必要が無いそうです。</p>
<p>続けて、アールスメロンまで送って頂いた為、恐縮です。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0566.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14628" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0566-300x169.jpg" alt="KIMG0566" width="300" height="169" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0565.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14627" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0565-300x169.jpg" alt="KIMG0565" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>其の後、砥石館で以前に聞いていた事が気に成ったので、試しにと買ったり手持ちの刃物を用意したりしました。曰く、VG10や銀三の切れが、思った様には出ないとか、砥ぎ難さを感じるとか。</p>
<p>先ずは、手持ちの中から選んでみようかと・・・。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>日野浦さんの筋引き、銀三の水焼き入れ（鍛造も有りかも）です。硬さと粘りのバランスは五分五分の感じで、硬さ自体も充分以上。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0634_20_BURST1000634.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14610" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0634_20_BURST1000634-300x169.jpg" alt="KIMG0634_20_BURST1000634" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>服部刃物の先輩に依頼したVG10（サブゼロ有り）。此方も硬さと粘りのバランスが五分五分な感じの物です。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0635.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14611" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0635-300x169.jpg" alt="KIMG0635" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>トージロー三徳と日野浦さんの銀三の小包丁（鍛造有り）ですが、持ち歩くには上掲の三本よりも嵩張らないかなと、持参する候補に。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0631.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14609" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0631-300x169.jpg" alt="KIMG0631" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>他には、数年前から親元に在った銀三のイカ割き。普段の使用上、困らない程度に私が研いで置いた物です。若干ながら、粘りが勝る印象ですが、硬さの不足は余り感じません。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0600.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14583" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0600-169x300.jpg" alt="KIMG0600" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0601.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14584" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0601-300x169.jpg" alt="KIMG0601" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>簡単に、切り刃も研いで置きます。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0602.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14585" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0602-169x300.jpg" alt="KIMG0602" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0603.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14586" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0603-169x300.jpg" alt="KIMG0603" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0604.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14587" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0604-169x300.jpg" alt="KIMG0604" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0605.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14588" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0605-169x300.jpg" alt="KIMG0605" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0607.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14589" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0607-169x300.jpg" alt="KIMG0607" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0609.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14590" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0609-169x300.jpg" alt="KIMG0609" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0627.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14606" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0627-300x169.jpg" alt="KIMG0627" width="300" height="169" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0629.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14607" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0629-300x168.jpg" alt="KIMG0629" width="300" height="168" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0630.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14608" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0630-300x169.jpg" alt="KIMG0630" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>あとは、新たに購入した物です。トージローのオールステンレスは、少し硬さ優位だと感じる（コンクリートに落とすと捲れずに欠ける）ので、其れと異なる焼き加減をと模索した製品です。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0595.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14579" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0595-169x300.jpg" alt="KIMG0595" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>当初の予想では、下掲の上側は少し柔らかくて、藤寅（トージローの別名義）は硬目かと。しかし、上が中庸で下が若干ながら柔らかい印象でした。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0596.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14580" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0596-300x169.jpg" alt="KIMG0596" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>研ぎ前の状態</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0597.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14581" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0597-300x169.jpg" alt="KIMG0597" width="300" height="169" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0599.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14582" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0599-300x169.jpg" alt="KIMG0599" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>一応、研いで置きます。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0610.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14591" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0610-169x300.jpg" alt="KIMG0610" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0612.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14592" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0612-169x300.jpg" alt="KIMG0612" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0615.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14595" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0615-169x300.jpg" alt="KIMG0615" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0616.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14596" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0616-169x300.jpg" alt="KIMG0616" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0619.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14599" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0619-169x300.jpg" alt="KIMG0619" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0620.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14600" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0620-169x300.jpg" alt="KIMG0620" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0613.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14593" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0613-169x300.jpg" alt="KIMG0613" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0614.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14594" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0614-169x300.jpg" alt="KIMG0614" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0617.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14597" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0617-169x300.jpg" alt="KIMG0617" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0618.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14598" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0618-169x300.jpg" alt="KIMG0618" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0621.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14601" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0621-169x300.jpg" alt="KIMG0621" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0622.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14602" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0622-169x300.jpg" alt="KIMG0622" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>研ぎ上がりです。これ等を持ち込んで、上野さんに試して貰ったのですが・・・炭素鋼の方が軽く切れる気がすると。どうしても、同一モデルの刃物同士で鋼材違いを用意しないと判断に困る様子でした。</p>
<p>私としては、（少なくとも切れ加減と手応え的には）良く出来た製品同士で、正確な研ぎが施されていれば、大幅に異なるとは思わないのですが（笑）。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0623.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14603" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0623-300x169.jpg" alt="KIMG0623" width="300" height="169" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0624.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14604" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0624-300x169.jpg" alt="KIMG0624" width="300" height="169" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0626.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14605" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0626-300x169.jpg" alt="KIMG0626" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>天然砥石館で準備しつつある、中級・上級者向け講習ですが、日本語でホームページに記載し始めた時点で、何故か外国人から二件、問い合わせが有ったとの事でした。一件目の方は御二人での御予約と成り、もう一方はペアを組む相手を待っての応募と成るそうで。</p>
<p>当日はジェミニその他のAIによる通訳を頼りとして、第一回目のスタートと成りました。現館長の田中さんのイントロダクションの後、前館長である上野さんの付き添いの下、講習と成ったのですが、どのAIも途中で通訳に徹する事無く、解説や司会進行じみた言動が。</p>
<p>軌道修正しつつ、何とか日本国内で購入された和包丁の研ぎ始めと将来予想を伝えられたのではと思って居ます。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0638.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14614" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0638-300x169.jpg" alt="KIMG0638" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0639.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14615" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0639-300x169.jpg" alt="KIMG0639" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0640.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14616" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0640-300x169.jpg" alt="KIMG0640" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0641.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14617" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0641-300x168.jpg" alt="KIMG0641" width="300" height="168" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0642.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14618" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0642-300x169.jpg" alt="KIMG0642" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0644.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14620" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0644-300x169.jpg" alt="KIMG0644" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0643.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14619" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0643-300x169.jpg" alt="KIMG0643" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0637.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14613" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0637-300x169.jpg" alt="KIMG0637" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0636.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14612" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0636-169x300.jpg" alt="KIMG0636" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://togiyamurakami.jp/blog/?feed=rss2&#038;p=14578</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>砥石好きの方への御連絡</title>
		<link>http://togiyamurakami.jp/blog/?p=14487</link>
		<comments>http://togiyamurakami.jp/blog/?p=14487#comments</comments>
		<pubDate>Wed, 05 Aug 2026 13:19:28 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[むらかみ]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[研究]]></category>
		<category><![CDATA[砥石の選別]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://togiyamurakami.jp/blog/?p=14487</guid>
		<description><![CDATA[&#160; 幾人かの、砥石好きの方々への御知らせとして、業務連絡みたいな物です。 先日、ひょんな事から珍しい砥石を数個、手にする事が出来ました。愛宕の近辺の月の輪で、文章で読んだ限りでは赤不動と呼ばれたりする赤ピン系統 [&#8230;]]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>&nbsp;</p>
<p>幾人かの、砥石好きの方々への御知らせとして、業務連絡みたいな物です。</p>
<p>先日、ひょんな事から珍しい砥石を数個、手にする事が出来ました。愛宕の近辺の月の輪で、文章で読んだ限りでは赤不動と呼ばれたりする赤ピン系統が多く見られる、特徴的な砥石山だそうです。</p>
<p>実際には、幾つかの層から相応に多様な砥石が採れる様ですが、確かに手元のは赤・朱の目立つ砥石が。緑・茶をベースにしつつ、そこに赤・朱が混じる物が実際には多いのかなと。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0454.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14488" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0454-169x300.jpg" alt="KIMG0454" width="169" height="300" /></a></p>
<p>上画像は、結構な厚みが有りながらも上下の層で、段差が見られた物を二枚に割った一枚です。砥面は大まかに擦って貰っただけで、裏は一切、手を付けていません。</p>
<p>其れは初めから、自然な風合いを好む知人に御裾分けするつもりで、砥面の面取りもせず、裏と側面の泥だけ落とした最低限の加工に留める為でした。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>下画像、左側は上掲の砥石の片割れ、其れを整形した物で、右は八枚の切り落としです。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0485.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14501" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0485-169x300.jpg" alt="KIMG0485" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>研いで見た結果は、中硬～やや硬口で、その割には相手を下ろして自らは余り減らないタイプ。此の個体は若干、砥粒の均一性は部分毎で異なるものの、研ぎ感・仕上がりからは誤差の範囲。</p>
<p>純然たる細かさでは幾分、控え目ながら薄曇りよりは半鏡面に仕上がります。但し、それは砥石に切り刃を安定させて、ストロークや力加減をゆっくり・ソフトにする必要が有ります。</p>
<p>と言うのも、砥粒の目が立ち気味（ツルツルは少数派らしく、主流はスベスベとサラサラの中間でグラデーションの模様）で研磨力が有る事の裏返しと言えます。（因みに、試し研ぎの一本目は青紙二号に丈夫な地金）</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0471.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14495" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0471-169x300.jpg" alt="KIMG0471" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>下画像は、青紙一号に繊細な地金の切り出しでの試し研ぎです。此方は、より丁寧に扱う必要は有るものの、充分な仕上がり。</p>
<p>何れにしても、研磨が速い上に、平面の刃物を研ぐには過去からの経験上、最も扱い易い印象でした。尤も、これは滑走や研磨力その他の要素の何れを重視するかにも因りますので、研ぎ手の好みや判断次第では有りますが。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0477.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14497" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0477-169x300.jpg" alt="KIMG0477" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>八枚の方は、浅葱に近い硬さと細かさにより刃・地共に鏡面に近い仕上がりです。</p>
<p>研ぎ感は、浅葱と巣板を足した様なイメージで、微細な砥粒の集合体の上でストロークさせている感触。上滑りはしない代わりに研ぎ傷、と言うより研ぎ斑を出さない様に留意は必要かなと。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0480.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14499" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0480-169x300.jpg" alt="KIMG0480" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>やはり、刃金の反応よりも地金への影響の方が大きいですが、切れに関わるのは第一に刃金ですので、問題は無いでしょう。どうしてもなら、ダイヤで泥出し・名倉の使用を選択肢に入れる事で対応可能な筈ですし。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0483.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14500" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0483-169x300.jpg" alt="KIMG0483" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>下画像の二つは、自分で砥面・下面ともにダイヤで摺りました。左の方が多少、硬くて（やや硬口～硬口）右は泥も幾らかは出ます（中硬～やや硬口）。</p>
<p>右の長い方は、何時も天然砥石館でのイベントを手伝ってくれているYさんに、次の差し入れにでもと考えて居ます。左のは、自分の切り出し研ぎ用コッパシリーズに加入の予定です（笑）。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0460.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14490" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0460-300x169.jpg" alt="KIMG0460" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>確り地金と青紙二号で長い方</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0463.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14491" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0463-169x300.jpg" alt="KIMG0463" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>繊細地金と青紙一号で長い方</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0464.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14492" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0464-168x300.jpg" alt="KIMG0464" width="168" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>確り地金と青紙二号で短い方</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0467.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14493" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0467-169x300.jpg" alt="KIMG0467" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>繊細地金と青紙一号で短い方</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0469.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-14494" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2026/08/KIMG0469-169x300.jpg" alt="KIMG0469" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>今回の分を試した限りでは、限界まで細かく仕上げる砥石が多いと言うよりは、速く研げる研磨力重視でありつつも、充分以上の鋭利さと光り気味の仕上がりを実現できるタイプが主流な印象です。</p>
<p>其の中でも、特に平面の刃物に適していると感じさせるのは、砥面の性状なのか層の構造の違いなのかも知れません。少なくとも自分では今後、切り出しや鉋の刃を研ぐ際には、頼りにする事が決定しています（笑）。</p>
<p>後は遠からず、同銘柄でタイプ違いやグラデーション、予備を含めて数個の追加を出来ればと期待しています。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://togiyamurakami.jp/blog/?feed=rss2&#038;p=14487</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>最近の事</title>
		<link>http://togiyamurakami.jp/blog/?p=13908</link>
		<comments>http://togiyamurakami.jp/blog/?p=13908#comments</comments>
		<pubDate>Thu, 18 Sep 2025 15:42:43 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[むらかみ]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[砥石の選別]]></category>
		<category><![CDATA[説明文]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://togiyamurakami.jp/blog/?p=13908</guid>
		<description><![CDATA[&#160; 少し前から、手伝い先の若手の方から天然砥石の御要望も頂く事が続いて居ました。基本的には、小さ目・薄目の中山を御手頃価格で探して来て（田中砥石で採掘中の物）の御提案と成って居たのですが、中砥石にも興味が出たと [&#8230;]]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>&nbsp;</p>
<p>少し前から、手伝い先の若手の方から天然砥石の御要望も頂く事が続いて居ました。基本的には、小さ目・薄目の中山を御手頃価格で探して来て（田中砥石で採掘中の物）の御提案と成って居たのですが、中砥石にも興味が出たとかで、又それの為に京都まで往復する事に成ったり（笑）。</p>
<p>当然乍ら或る程度は、数を持ち帰らないと採算が合わないのですが、私が貧乏なのと選別基準が少々、厳しいのとの二重苦で精々、数個ずつが限度なのが厄介です。本当は自分用にも欲しい気持ちを抑えつつ、手頃なサイズ（幅は狭めでも充分な長さ）の天草（若干硬目・細か目）と資料用の中山コッパを買い求めて帰阪しました。</p>
<p>其の後、先方にとっての天然砥石一つ目であった中山に続き、天草は普通に御渡し出来たのですが、更に中山と天草の間を埋めるに相応しい砥石の追加も打診されました。おや、とうとう砥石沼に片足を突っ込んでしまうのかなと心配しつつも、御用命は有り難く。実は数か月前、有り金はたいて（当社比なので一般的には些少です）田中砥石で揃えた砥石群が、送ったまま返送された経緯が有りまして。期せずして、其れが活きて来る運びに成りました。</p>
<p>序でに、他の御一人からも同様のセットの御希望が有りました（借りて見て気に入った様子）ので、私が過去に入手の手持ちの中からも候補を挙げて、選んで貰おうかと。とは言え、流石に販売用の天草は無いので、再度の仕入れの為に遠からず京都まで出掛けるつもりです。勿論、今回は自分用にも購入する決意と共に。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>取り敢えず御一人目に、天草から中山に研ぎ進める際に踏むべき、幾つかのステップとして提案したのが対馬（四分一）と相岩谷（レーザー型）でした。飽くまでも、ヘビーユーザー向けでは無く、天然砥石の御試し用～実用的には問題が無いレベルでサイズ・価格の面から妥当と思われるラインナップとしました。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>御渡しした分の相岩谷の画像は無いのですが、対馬としては次の画像と同等品です。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG2666.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13926" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG2666-169x300.jpg" alt="KIMG2666" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>相岩谷は現在、私が最初期に買い求めた近所の道具店由来の三つ以外にも幾つか有り、其の内の一つを販売しました。系統としては中硬の緑色タイプで、下画像の大き目レーザー型のサイズ違いでした。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG2698.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13927" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG2698-169x300.jpg" alt="KIMG2698" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>下画像は、通常サイズレーザーですが左は難が無く、右は厚みが二倍ほどの物であり、対して販売用に選んだ緑色は普通サイズ・裏が一部欠け・側面に層の境界が有って割安に出来ました。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG2645.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13918" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG2645-300x169.jpg" alt="KIMG2645" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>側面を見ると、朱色の梨地とも言える模様が見えます。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG2646.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13919" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG2646-169x300.jpg" alt="KIMG2646" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>因みに、下掲の三つが天然砥石を集め始めた最初期の物です。左は超硬口に近い硬さと細かさで、嘗ては中山のマルカと強弁されて流通したとの噂？も強ち、有り得ないとも言えないレベルの高さです。</p>
<p>中央の浅葱色の砥石は、硬口で一部に当たる（鋼への影響は軽微）筋も有りますが、特に切り出し等の平面刃物への適正が高いです。</p>
<p>右側は中硬～やや硬口で、砥面が所期と比べて別物の質に成って居ますが、其れでも汎用性の高さは健在です。昔は、鎌型薄刃の切り刃を前面に当て、一気に刃金・地金を仕上げられる便利さに感動した物です。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG2644.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13917" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG2644-300x169.jpg" alt="KIMG2644" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>地金が敏感で、切り刃が広い切り出し（仕上げ難い）で試し研ぎです。上掲三つの内の右側の砥石は、泥が出過ぎない割りに滑走も適度に有り、研磨力に優れる（しかし平面の崩れは控え目）砥石です。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG2647.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13920" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG2647-169x300.jpg" alt="KIMG2647" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>左の砥石は、基本的に刃金は鏡面に近付きます。何年も前に有識者（清人さん）に鑑定を頼んだ際、欲しくなる位の石だと言われたり。地金に対しては少し気を遣う面も有りますが優等生で安定して居ます。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG2649.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13921" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG2649-169x300.jpg" alt="KIMG2649" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>真ん中の砥石は、泥が少なく鏡面系の石なのですが、筋が多いのが難点です。とは言え、当たる加減は様々で鋼材や形状で異なります。影響が少ない鋼材・形状の刃物を、問題個所を避けて研げばよい仕上がりも狙えます。ただ、今回の切り出しは難易度が高めですので地金に斑が出ています。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG2650.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13922" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG2650-169x300.jpg" alt="KIMG2650" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>中硬～やや硬口の、しかもヒビだらけでも、鏡面系かつ斑も出難い反則みたいな砥石も有りますね。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG2651.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13923" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG2651-169x300.jpg" alt="KIMG2651" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>もう少し、刃も地も明るくしたいならば、より硬く細かい砥石が必要に成りますが、泥は少なく滑走も減りがちなので、せめて弾力が多少は有るタイプが有り難いです。逆にカチカチ・シャリシャリは、綺麗な仕上がりには鬼門な事が多いです。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG2655.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13924" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG2655-169x300.jpg" alt="KIMG2655" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>あと、研ぎ依頼を頂いた方から、磨きはどうしているのかと御質問が有りました。私が御返送した分は、鏡面の御要望が無かった為に（通常、御受けするのは鏡面と言うより程々の傷消し止まりですが）、1500番か2000番位での磨きでした。</p>
<p>普通にホームセンターで手に入る、耐水ペーパーですが案外、メーカーと言うか研磨剤の種類により鋼材と熱処理のバランス毎に相性も有りますので、厳密には御持ちの刃物とテストする必要が有ります。</p>
<p>ただ、使用時には工夫した当て木（木材・硬質ゴム・フェルト）の併用が望ましいでしょう。参考までに下画像は、電動工具用のビットの棚から見繕った物で、左下は円盤を四分割して居ます。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG2639.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13912" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG2639-169x300.jpg" alt="KIMG2639" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>其の後、もっと傷を浅くしたいなら、下掲の二種類の選択肢が有ると考えて居ます。模型用と思しきベースが布の物と、スポンジベースの物です。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG2640.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13913" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG2640-168x300.jpg" alt="KIMG2640" width="168" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG2641.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13914" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG2641-169x300.jpg" alt="KIMG2641" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>どうしても手作業で限界に近付きたい場合は、最後にダイヤモンドペーストを使う事に成るでしょうか。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG2642.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13915" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG2642-169x300.jpg" alt="KIMG2642" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>細か目のバフ仕上げ（研磨剤の付き布羽布）等のヘアライン的な仕上がりの側面に対し、完全な傷消しでは無く中位のミラーフィニッシュ（途中経過）ですが、上記内容を実践して到達した現状も結構、気に入って居ます。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG2643.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13916" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG2643-169x300.jpg" alt="KIMG2643" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>最後に、数か月前に送って貰った司作の銀三筋引きを実際に使って見ました。フランスの有名料理人の弟子用とかの経緯で作った残りですが、確か鍛造と水焼き入れの仕様で作られた逸品。自分用に選んだのは七寸で、柄はエンジュに水牛の両口輪です。</p>
<p>平と切り刃を持つ、両刃の形状ですが適切な熱処理＋サブゼロ＋加工時のオーバーヒート無しの加工を経たVG10に、優るとも劣らない性能でした。刃体の厚みと刃幅、切り刃のベース角から予想される切れ加減を上回った結果に加え、掛かりの良さでは凌駕するかもと思わせる使い心地で、また大人買いして来たココロ（牛心臓）を快適に捌けました。</p>
<p>エンジュの柄は初めてでしたが、軽い割に確りしており、水分等でも滑らず良かったです。朴とは違う木目と色調で、其の面でも興味深いですね。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG25871.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13910" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG25871-300x169.jpg" alt="KIMG2587" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>多過ぎる部分の脂肪を除き、薄い膜も剥がして切り分けた状態です。刺身包丁（柳など）に近い作業性でしたので、極限の薄さでも目指さない限りは、筋引き・膜剥がし・切り分け・薄切りを不満無く熟してくれるでしょう。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG25891.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13911" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/09/KIMG25891-300x169.jpg" alt="KIMG2589" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>日野浦さんとは、例年通り？十月の初旬に関で御会い出来る予定ですが、前回の電話口では珍しく、食事でもしながら話そうとの事でしたので、内容は分からない乍ら（久々に会える事を楽しみつつも）聞き手の役割を果たしたいと思って居ます。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://togiyamurakami.jp/blog/?feed=rss2&#038;p=13908</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>先週の砥石館イベント</title>
		<link>http://togiyamurakami.jp/blog/?p=13426</link>
		<comments>http://togiyamurakami.jp/blog/?p=13426#comments</comments>
		<pubDate>Wed, 26 Mar 2025 19:35:20 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[むらかみ]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[研ぎ講習]]></category>
		<category><![CDATA[砥石の選別]]></category>
		<category><![CDATA[説明文]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://togiyamurakami.jp/blog/?p=13426</guid>
		<description><![CDATA[&#160; 先週末は、亀岡にある天然砥石館のイベントに参加していました。イベントは土曜と日曜に渡っていて、肥後守を刀剣風に仕上げる一日目、砥石の目利き講座とハマグリ研ぎ講習の二日目でしたが、その内容の全てに申し込まれて [&#8230;]]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>&nbsp;</p>
<p>先週末は、亀岡にある天然砥石館のイベントに参加していました。イベントは土曜と日曜に渡っていて、肥後守を刀剣風に仕上げる一日目、砥石の目利き講座とハマグリ研ぎ講習の二日目でしたが、その内容の全てに申し込まれている方も居られ、その熱意に驚かされました。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>（館内には新し設えも増えていました。）</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2137.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13457" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2137-169x300.jpg" alt="KIMG2137" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2136.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13456" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2136-300x169.jpg" alt="KIMG2136" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2134.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13454" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2134-169x300.jpg" alt="KIMG2134" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2135.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13455" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2135-300x169.jpg" alt="KIMG2135" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>一日目の肥後守の研ぎからですが、意外と研ぎ自体が初めてと言う方もいらっしゃったので適宜、説明や形状の修正も加えながら進んで行きました。</p>
<p>基本的には人造の400番あたりからのスタートで、次に1000番を経て青砥、中硬の巣板（相当の合砥）の順に移行します。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2118.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13427" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2118-300x169.jpg" alt="KIMG2118" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2119.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13428" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2119-300x169.jpg" alt="KIMG2119" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>青砥も個体ごとに個性が有る為、相応に使い勝手も異なり、幾分は手こずる場面も。硬さ・泥の出方・滑走の程度がマチマチで、目的に応じて選択出来たりを楽しめるとも言えますが。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2120.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13429" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2120-300x169.jpg" alt="KIMG2120" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2121.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13430" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2121-169x300.jpg" alt="KIMG2121" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>最後は巣板です。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2123.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13432" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2123-169x300.jpg" alt="KIMG2123" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2122.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13431" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2122-169x300.jpg" alt="KIMG2122" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>仕上げに、天井巣板（奥殿産）の小割りを用いて、化粧研ぎです。より、地金部分の曇りを強調したり、研ぎ目を細かく揃えて綺麗に。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2125.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13434" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2125-300x169.jpg" alt="KIMG2125" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2130.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13452" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2130-169x300.jpg" alt="KIMG2130" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2124.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13433" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2124-300x169.jpg" alt="KIMG2124" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2126.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13435" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2126-300x169.jpg" alt="KIMG2126" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2133.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13453" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2133-169x300.jpg" alt="KIMG2133" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2127.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13451" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2127-169x300.jpg" alt="KIMG2127" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>二日目の前半の砥石の目利き講座ですが、事前の打ち合わせで私の砥石選びに於ける、選別の基準となる見解を砥石館側と共有しました。イベント進行用の簡易な分類表を作る場面から、白熱した議論も交えつつ大枠での指標が完成。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>現館長と前館長も熱が入る打ち合わせ時の画像</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2139.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13458" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2139-169x300.jpg" alt="KIMG2139" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>当日は、田中館長の仕入れた砥石と、下画像の私が持ち込んだ砥石を三つの分類に分けて並べました。其々、イメージが伝わり易い様に簡略に、サラサラ・スベスベ・ツルツルと呼んでいます。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2140.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13459" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2140-300x168.jpg" alt="KIMG2140" width="300" height="168" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>私自身が普段使っている砥石から、三つの代表的な物を俎上に上げて研ぎ跡を観察し、確認して貰う手筈だったのですが。地金が過敏に反応して研ぎ斑が出易いタイプ・少し敏感なタイプ・敏感で無いタイプの切り出しを用意し、その過敏な切り出しと難渋しそうな砥石達との組み合わせで挑んだにも関わらず、何れも問題無く仕上がってしまいました（笑）。</p>
<p>砥石選別に影響する要素の一つに上げていた、「研ぎ手の技量」が悪い方？に作用した形でしたが、参加者のY様の砥石が登場したので御本人の刳り小刀を試し研ぎ。見事、砥ぎ難いと言われた当該砥石で問題無く仕上げられ、申し訳無いですが持ち主との研ぎ上がりの差で御理解いただけたと思います。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2141.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13436" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2141-169x300.jpg" alt="KIMG2141" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2142.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13437" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2142-169x300.jpg" alt="KIMG2142" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2143.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13438" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2143-169x300.jpg" alt="KIMG2143" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>面白かったのは、と言うより新たな気付きを与えて貰う出来事も有りました。上記のY様（地元の生産者の自家消費分っぽい物や、鰹節の部位別などの御土産も御持参でした）が、御自身のポータブル顕微鏡で砥面を覗くと、私が分類した三種に一定の差が見られると教えてくれました。</p>
<p>自分では、指先の感覚で相当にハッキリ触知できる事・過去に見た拡大画像（低倍率のルーペ・200倍相当のモバイル顕微鏡）では余り判然としなかった事から、選別時に目視を重視して来ませんでした。けれど、今回は100倍前後の倍率が最適だった様で、砥粒の集まりの密と粗・先端の尖り具合・高低差が、かなり明瞭に比較できました。</p>
<p>そのポータブル顕微鏡ですか？勿論、帰宅後にAmazonから購入しました（笑）。御本人は以前、とても格安で購入との事でしたが、当日に複数人が検索・購入したからか相当、価格が上がって居ましたが・・・其れでも安価でしたので予備を含めて二つ。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2158.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13448" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2158-300x169.jpg" alt="KIMG2158" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>本体にはLED内蔵ですが、スマホのカメラを通すと白く飛ぶ為、側面から別の光源を当てて撮影しました。肉眼では、内臓の光源との相性が良いのか観察し易くて便利です。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2164.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13450" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2164-169x300.jpg" alt="KIMG2164" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2163.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13449" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2163-169x300.jpg" alt="KIMG2163" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>二日目の後半、ハマグリ研ぎ講習でも、Y様の装備が活躍しました。元々、砥石館で用意されていた、XYZ軸からの角度変化の其々を、リアルタイムでパソコン画面上に表示出来る機材の後継機種の様でした。</p>
<p>他の方は、砥石館の物を使って御自身の手振れのチェックに挑まれたり。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2144.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13439" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2144-169x300.jpg" alt="KIMG2144" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2145.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13440" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2145-169x300.jpg" alt="KIMG2145" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2146.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13441" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2146-169x300.jpg" alt="KIMG2146" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2147.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13442" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2147-300x169.jpg" alt="KIMG2147" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>中には、プラスチック素材に鉋を掛ける作業をされて居る方も。切れと永切れの両立を図りたいとの事で御参加でした。</p>
<p>此方には、（切れ優先の本体のハマグリは措いて置き）刃先ハマグリとしての多段研ぎ、つまり最先端へ向かうに連れて急激に鈍角に、且つ面積を狭く研ぎ進める研ぎ方を試して頂きました。</p>
<p>研ぎ上げた鉋の刃先を拡大してみれば、正に言葉通りの仕上がりに成って居り、驚きました。言われて直ぐに実現可能な難易度では無いと思って居ましたので（笑）。しかし同時に、安定した研ぎが出来る方にとっては、理屈通りに操作すれば別段、不思議では無いだろうとも。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2148.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13443" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2148-169x300.jpg" alt="KIMG2148" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>流石に、普段に相手にしている素材は御持参では無かった為、代替として檜の肌を確認されると、過去に例の無い位に鈍角に研いだ差は気にも関わらず、マズマズの艶を保っていた様子で、効果を実感して頂けたと思われます。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2149.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13444" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2149-300x169.jpg" alt="KIMG2149" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>あと、各種包丁類で切れのテストには新聞の束や、其れを捩った物・サランラップの芯を用いて確認しました。</p>
<p>どんどん手強い対象を相手にして行くと、抜けの軽さが重要に成って来るので、刃先の処理だけでは足りず、刃体本体の仕立ても問われる事に成るのが分かって頂けたと思います。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2154.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13446" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2154-169x300.jpg" alt="KIMG2154" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2155.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13447" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2155-169x300.jpg" alt="KIMG2155" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>土・日の各イベントに御参加下さった皆様には、有難う御座いました。</p>
<p>あと、今回は参加されないと認識していたのですが、直前に御参加を決定されて当日に対面を果たしたM様には、別れ際に失礼しました。意識から若干、離れてしまって居たので「出来上がったら連絡を」との御言葉に対して咄嗟に「先輩からは四月中に完成の予定との文面が」と答え損なってしまいました。そんな訳で、もう暫しの御待ちを御願い致します。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://togiyamurakami.jp/blog/?feed=rss2&#038;p=13426</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>名古屋のM様が、再度の研ぎ講習に</title>
		<link>http://togiyamurakami.jp/blog/?p=13342</link>
		<comments>http://togiyamurakami.jp/blog/?p=13342#comments</comments>
		<pubDate>Fri, 07 Mar 2025 05:28:11 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[むらかみ]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[研ぎ講習]]></category>
		<category><![CDATA[砥石の選別]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://togiyamurakami.jp/blog/?p=13342</guid>
		<description><![CDATA[&#160; 砥石館でのハマグリ研ぎイベントに御参加下さった後、私の自宅にて研ぎ講習を受けられたM様が、再び研ぎ講習に御出で下さいました。 事前のメールにて今回は、私が行なっている複合的なハマグリ研ぎの内、切れ優先のハマ [&#8230;]]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>&nbsp;</p>
<p>砥石館でのハマグリ研ぎイベントに御参加下さった後、私の自宅にて研ぎ講習を受けられたM様が、再び研ぎ講習に御出で下さいました。</p>
<p>事前のメールにて今回は、私が行なっている複合的なハマグリ研ぎの内、切れ優先のハマグリに御興味が有るとの由。そこで、先ずは切り刃自体に切れ優先を施した後、永切れ目的の鈍角化ハマグリを加える事無く、其の儘の性能を体験して頂きました。</p>
<p>とは言え、ほんの僅かに刃先の角度は起こして居ますが、初期刃付けの切り刃と大差ない状態から。明確に効果の判定をする為には、強靭さを持つ物が相応しいので今回は、サランラップの芯を選びました。鈍角化が殆ど為されていない刃先は、食い込む一瞬こそ確かに鋭く切り進むものの、其処から先は進行を阻むに充分な重さを感じられました。</p>
<p>これは刃先から切り刃の終わり迄、一定角度の（ほぼ）平面が続く為、刃が進む程に切り込んだ対象からの摩擦による側面抵抗が増すばかりと成るからです。其の上、刃先最先端は大き目の捲れが複数、発生していました。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2065.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13344" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2065-169x300.jpg" alt="KIMG2065" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>次に、刃先の角度を更に５度ほど鈍角に研ぎ直し、同様に試して貰いました。予想されていたよりも、刃先の切れが鈍る感触は少なく、逆に切り込む際の抵抗は僅かに軽減している事を実感された様子。刃先の捲れの程度も半減していました。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2064.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13343" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2064-300x169.jpg" alt="KIMG2064" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>更に、もう一段階だけ5度ほど鈍角化してみると、（浅く削るのでは無く）深く切り込もうとすれば、多少は意図的に刃体を起こす必要は有るものの、切れの重さは相当に軽減され、刃先の損耗は殆ど見られなく成りました。</p>
<p>下画像の切断面の艶が物語る様に、初期刃付けの角度から10度以上の鈍角化を施しても、充分な切れが得られて居ます。柔弱な対象では、刃体が受ける抵抗が小さく、刃先角度の違いに因る効果の差が判然としないので一見、ベタに研いだ鋭角な刃こそが最も抵抗が小さく、対象に負担を与えないかに見えるかも知れませんが、この結果から見ると何処まで其れが真実なのか疑問も感じます。切断する際に使用者の負担が少ないなら、切断されている側の負担も少ないのでは？と。</p>
<p>因みに、私が良くイメージを伝えるのに使うのは、大小の傘の組み合わせです。大きな傘（ベースの切り刃）を小さく開いて、その上に小さな傘をフルに開いて翳せば、大きな傘に雨が掛かるの（刃が切り進む際に対象から受ける抵抗）を大幅に低減してくれると言う物です。</p>
<p>切り刃に小刃を付ける場合でも、ベースの切り刃の角度より一定以上に大きな角度（私のテストでは1.5倍前後、つまり1.4～1.7倍の範囲内）で無ければ意味を成しません。其れ以下では明確な効果が薄れ、其れ以上では切れ自体が別物に成る傾向に在ります。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2084.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13355" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2084-169x300.jpg" alt="KIMG2084" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>御持参の包丁でも研ぎと試し切りをして頂きましたが概ね、ナイフでの実験結果を後押しする格好に成り、私が刃先にも鈍角化のハマグリを施す理由に納得して頂けた模様。</p>
<p>最終的には、薄物に仕立てられた牛刀（焼き入れも特別に硬い訳では無い）の刃先でも、切れと永切れの両立を狙った仕様の研ぎで、サランラップの芯に対応でき始めていたので良かったです。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2067.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13346" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2067-169x300.jpg" alt="KIMG2067" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2069.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13348" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2069-300x161.jpg" alt="KIMG2069" width="300" height="161" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2072.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13350" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2072-300x177.jpg" alt="KIMG2072" width="300" height="177" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2066.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13345" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2066-169x300.jpg" alt="KIMG2066" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2070.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13349" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2070-300x187.jpg" alt="KIMG2070" width="300" height="187" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>あと、下画像の砥石も御買い上げに。元々の御希望であった水浅葱は大判（60型2本分）しか無かったので、其れを分割して貰ってから御送りする予定にしました。色合い的には浅葱系統にも見える此の砥石なのですが、中硬～やや硬口の質でした。しかし御手持ちの中に少ない其の性質が、逆に御気に召したそうで。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2002.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13366" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2002-169x300.jpg" alt="KIMG2002" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>御土産も頂きましたので後日、有り難く食べたいと思います。多少は各地の御菓子も見聞きしている心算でしたが、まだまだ知らない品が有るんですね（笑）。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2074.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13351" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2074-222x300.jpg" alt="KIMG2074" width="222" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2075.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13352" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2075-231x300.jpg" alt="KIMG2075" width="231" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>数日後、田中砥石にて大判の水浅葱を3分割して貰って来ました。訪問前に依頼していた、相岩谷の在庫も見せて貰え、中硬メインで2つ、選別して来ました。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>元々、底面が一定では無く厚みも差が有りましたので、出来上がりも若干ですが個体差が。現状、現れている砥面での比較に限れば、右端の物が僅かにキメ細かく均一かなと。減って来れば又、変わって来るでしょうから入れ替わりも出そうですが。ただ、何故か他より幅が狭いですね（笑）。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2086.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13357" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2086-300x169.jpg" alt="KIMG2086" width="300" height="169" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2085.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13356" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2085-300x173.jpg" alt="KIMG2085" width="300" height="173" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>相岩谷は、ほぼ同寸ですが色味が異なります。強いて言うなら、左の方が柔らか目で泥も出そうです。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2091.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13361" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2091-300x168.jpg" alt="KIMG2091" width="300" height="168" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2090.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13360" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2090-300x169.jpg" alt="KIMG2090" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>対馬の名倉も追加で。戯れに、手近に有った箱も付けてくれましたが何となく、判も相俟って焼き物っぽい印象に成りましたね。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2088.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13359" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2088-300x173.jpg" alt="KIMG2088" width="300" height="173" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2087.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13358" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/03/KIMG2087-300x169.jpg" alt="KIMG2087" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>日本でも、凡そ十年後には量子コンピューター、十五年後には核融合炉が稼働しそうな情勢に成っているにも関わらず、鎌倉時代から珍重されて来た自然の石(中山を始めとする高雄の砥石)が未だに活躍の場が有るのが面白いですね。勿論、その他の仕上げ砥・中砥・荒砥の天然も含めて。</p>
<p>科学の力で、性能を再現して代替品を造るとなると、採算度外視にせざるを得ないので、コスト面から市場に出せないのが大きいのでしょうけど。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>M様には此の度も、遠くからの研ぎ講習受講、有り難う御座いました。11時間の講習は最長記録タイでした。以前の13時間の方は、最後の2時間がマクドナルドでのインタビューと成りましたので、純粋に自宅での滞在時間としては、と言う意味で（笑）。</p>
<p>水浅葱に付きましては、厚目の物をとの御要望でしたので、最も薄い物を除いた何れかを御送りする事に成ると思いますので、宜しく御願い致します。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://togiyamurakami.jp/blog/?feed=rss2&#038;p=13342</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>最近の事（砥石館イベントの御知らせ）</title>
		<link>http://togiyamurakami.jp/blog/?p=13255</link>
		<comments>http://togiyamurakami.jp/blog/?p=13255#comments</comments>
		<pubDate>Wed, 19 Feb 2025 18:41:21 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[むらかみ]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[在庫の包丁]]></category>
		<category><![CDATA[研ぎ講習]]></category>
		<category><![CDATA[砥石の選別]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://togiyamurakami.jp/blog/?p=13255</guid>
		<description><![CDATA[&#160; 来月の下旬、亀岡にある天然砥石館で、イベントが行われる予定です。二日間で三種類を楽しめる（一種類は二回）盛り沢山な内容で、聞いた時は私も驚きました（笑）。 過去にも開催された実績の有る、肥後守の研ぎとハマグ [&#8230;]]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>&nbsp;</p>
<p>来月の下旬、亀岡にある天然砥石館で、イベントが行われる予定です。二日間で三種類を楽しめる（一種類は二回）盛り沢山な内容で、聞いた時は私も驚きました（笑）。</p>
<p>過去にも開催された実績の有る、肥後守の研ぎとハマグリ研ぎ講習の他に、今回は砥石の目利き（選別の基準）に触れる講座も含まれます。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/02/Screenshot_20250213-175251.png"><img class="alignnone size-medium wp-image-13267" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/02/Screenshot_20250213-175251-169x300.png" alt="Screenshot_20250213-175251" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/02/Screenshot_20250213-175306.png"><img class="alignnone size-medium wp-image-13268" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/02/Screenshot_20250213-175306-169x300.png" alt="Screenshot_20250213-175306" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/02/Screenshot_20250213-175233.png"><img class="alignnone size-medium wp-image-13266" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/02/Screenshot_20250213-175233-169x300.png" alt="Screenshot_20250213-175233" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>また少し前に、田中砥石店へ出掛けて来ました。理由は二つで、上掲のイベント（砥石の目利き講座）に関連し、私の選別した砥石群を展示即売用に準備する為です。殆どがコッパになると考えて居ますが、砥石館の田中館長が用意する中には少し、立派な物も含まれるかも知れません。</p>
<p>もう一つの理由は、三月の上旬に個人的に当方で研ぎ講習を希望されているM様から、砥石に付いても御要望を承ったからです。仕事場で使える水浅葱と、他にも何か有ったら・・・との事で。</p>
<p>M様は以前に砥石館で行なわれた、第一回目のハマグリ研ぎ講習に参加された後、私の自宅での講習をも受けて頂いた経緯が有ります。そして昨年末に、再び研ぎ講習をとメールを頂いて居たのですが今年、内々に砥石館での第二回を打診された事を御伝えした所、やはり「多人数よりも個人的に」との御意向を尊重しました。余談ですが、従って今月末に掛けては普段サボり続けている、身の回りの整理整頓は避けられない見通しと成って居ます。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>持ち帰った分ですが此方は、殆どが前々回までに取り置きして頂いて居た物です。水浅葱（二年くらい前に採掘の分を発見）から巣板っぽいの・戸前っぽいの迄、様々です。</p>
<p>この水浅葱は恐らく、当時に持ち帰る途中で買いたいと申し出が有って御買い上げに成った、砥石館の常連かつ手伝いに活躍中のY様の水浅葱の、片割れと思われます。面白いので今度、御会いした時にでも渡そうかと。殆ど全く、同一と言って良い天然砥石を持つ事は、中々に難しいので。</p>
<p>前回の選別前には、M様の要望に適う水浅葱の注文をしていたのですが其れは、また改めてと成ってしまいました。ですので、明日（もう今日ですが）の全別では、私の予備も含めて2～3個を持ち帰る事が出来ればと期待しています。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/02/KIMG1927.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13256" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/02/KIMG1927-300x169.jpg" alt="KIMG1927" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>此方は、一～二年前から自宅で保管していた（まさかの時用の？）販売予定の在庫の分です。</p>
<p>M様の御要望には少し薄いので、（ここ最近での選別分が充足するか如何ですが）北海道のS様に送る分に成るかも知れません。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/02/KIMG1931.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13258" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/02/KIMG1931-300x169.jpg" alt="KIMG1931" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>下画像は、最近に採掘の巣板層だそうですが、此処までハッキリと蓮華が出たのは初めてらしいです。此れは村上が持っていて欲しいと言う事で、他の物と一緒に。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/02/KIMG1932.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13259" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/02/KIMG1932-169x300.jpg" alt="KIMG1932" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>砥面を直し、試し研ぎした所、蓮華部分は結構なジャジャ馬で。もう少し減って来ると安定するかも知れませんが、筋など難の有る所も極端に邪魔には成らず、其れ以外の部分は相応に扱い易くて充分な性能でした。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/02/KIMG1972.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13265" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/02/KIMG1972-169x300.jpg" alt="KIMG1972" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>下画像も、二～三年くらいは取り置きボックスに入れっ放し立った物で、相岩谷の中硬・やや軟口です。</p>
<p>私は超硬口から軟口まで使うのですが、中硬から軟口の砥石は減りが速い為、多めに確保して置きたい種類と成って居ます。従って、立派な箱も探し出して付けて貰ったにも関わらず、販売用にした物かどうか悩み処では有りますね。今後も相当数の当該種類が頻出するなら話は別なのですが（笑）。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/02/KIMG1938.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13262" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/02/KIMG1938-169x300.jpg" alt="KIMG1938" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/02/KIMG1933.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13260" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/02/KIMG1933-169x300.jpg" alt="KIMG1933" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/02/KIMG1937.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13261" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/02/KIMG1937-169x300.jpg" alt="KIMG1937" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>おまけは、田中さんがサンプル的に製造した人造だそうで、天然砥石の粉末を混入した砥石です。特に左側は、黄板の粉が使われて居るそうです。此の先、何かの機会に試してみるのが楽しみです。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/02/KIMG1939.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13263" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/02/KIMG1939-169x300.jpg" alt="KIMG1939" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>あと、しばらく前に頼んでいた味方屋作の三層利器材（ステンレスで炭素鋼を挟んだ鋼材を鍛造した物）の三徳が届きました。</p>
<p>思い出したかの様に、偶に問い合わせを頂くのですが、司作だけでなく昨今は味方屋作の方も普段、注文してから長期間の待ち時間を要するので、最低限の在庫として用意しました。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/02/KIMG1943.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-13264" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2025/02/KIMG1943-169x300.jpg" alt="KIMG1943" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>現在、ホームページ不調の為、御面倒を御掛けして居ります。研ぎの御依頼・御問い合わせの方は、下記のアドレスから御願い致します。</p>
<p><a href="mailto:togiyamurakami@gmail.com">togiyamurakami@gmail.com</a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://togiyamurakami.jp/blog/?feed=rss2&#038;p=13255</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>先週の砥石館でのイベント</title>
		<link>http://togiyamurakami.jp/blog/?p=12695</link>
		<comments>http://togiyamurakami.jp/blog/?p=12695#comments</comments>
		<pubDate>Thu, 29 Aug 2024 13:51:05 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[むらかみ]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[手持ちの刃物]]></category>
		<category><![CDATA[研ぎ講習]]></category>
		<category><![CDATA[砥石の選別]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://togiyamurakami.jp/blog/?p=12695</guid>
		<description><![CDATA[&#160; 先週の土・日曜には、二種類のイベントが有りました。 画像は、最新の砥石館の内部。 &#160; &#160; &#160; 両日の午前中に行われたイベントの一つ目は、子供向けの講習（簡単な講義と実技指導）で [&#8230;]]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>&nbsp;</p>
<p>先週の土・日曜には、二種類のイベントが有りました。</p>
<p>画像は、最新の砥石館の内部。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1085.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12714" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1085-169x300.jpg" alt="KIMG1085" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1120.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12729" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1120-300x169.jpg" alt="KIMG1120" width="300" height="169" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1122.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12731" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1122-300x169.jpg" alt="KIMG1122" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>両日の午前中に行われたイベントの一つ目は、子供向けの講習（簡単な講義と実技指導）で、文化庁とのコラボ的な物。日本の職人文化や纏わる道具・技術に親しみ、将来の選択肢の一助と成れば・・・との御意向で開催との流れ。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/06/KIMG0936.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12576" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/06/KIMG0936-300x169.jpg" alt="KIMG0936" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>先ずは、私の手持ちの刃物を俎上に上げ、館長の用意してくれたモニターに移される画像と共に、日本の刃物の特徴と其の効果を説明しました。（特に、片刃と両刃での切り進む方向の差異）</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1121.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12730" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1121-300x169.jpg" alt="KIMG1121" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>参加各位、御家庭で御使用の包丁を持参下さったので、現状の把握と対処法を共有し、研ぎを進める方向性を示唆した上で、研ぎ始めました。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1127.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12698" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1127-300x169.jpg" alt="KIMG1127" width="300" height="169" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1132.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12700" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1132-169x300.jpg" alt="KIMG1132" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1090.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12718" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1090-169x300.jpg" alt="KIMG1090" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1124.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12733" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1124-169x300.jpg" alt="KIMG1124" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>刃先の損耗や摩耗を取ればOKな物の他、刃線が乱れている物も有りましたので、其れ等は私の方で整えた後に仕上げて行って貰いました。</p>
<p>そして、充分な切れが出せたと判断した時点で試し切りを行ない、御本人に知識だけでなく体感を通して理解して頂けた様子でした。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1104.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12722" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1104-169x300.jpg" alt="KIMG1104" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>事前のイベントで既に、刀剣研磨師を招いての講習を受講済みの子供達でしたが、実際に刃物を研ぐ経験は殆ど無かった様子で。次に控えるイベントの、料理を体験する際には、今回の包丁類が活躍してくれる事。そして使い手にも楽しんでくれる事を願っています。三段階でセットのイベントは珍しいので、全てに参加できる人を募集する時点で間口が狭く感じましたが、其れなりの人数の希望者が手を挙げて頂けて、ただただ感謝です。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>一方、大人向けの方はハマグリ研ぎに特化した内容の講座でした。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1086.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12715" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1086-169x300.jpg" alt="KIMG1086" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1115.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12724" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1115-169x300.jpg" alt="KIMG1115" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>モバイル顕微鏡は、通常通りに繋いだパソコン画面で見たり、更に特大のモニターに映し、全員への解説にも活用できました。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1141.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12705" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1141-300x169.jpg" alt="KIMG1141" width="300" height="169" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1135.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12702" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1135-169x300.jpg" alt="KIMG1135" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1134.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12701" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1134-300x169.jpg" alt="KIMG1134" width="300" height="169" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1103.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12721" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1103-300x169.jpg" alt="KIMG1103" width="300" height="169" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1140.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12704" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1140-169x300.jpg" alt="KIMG1140" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>中には、ブルートゥース？の角度計を装着し、研ぎの際の角度のブレを計測する勇者も。最初は6～7°のブレでしたが、段々と6°、5°前後に下がって行くのを見るに、やはり基準と成る目安を明確にして意識しながら練習する大切さを実感しました。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1142.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12706" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1142-169x300.jpg" alt="KIMG1142" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1143.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12707" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1143-300x169.jpg" alt="KIMG1143" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>更には、仕事で御使いの特殊な刃物を研ぎ、対象と成る素材も持ち込んで、実地に試される方も。</p>
<p>最初は、素材に対する切れと永切れに付いての追及から。次いで、紙の類の複数枚の切断にも不満が出ない様・・・との御意向でしたが、一つの刃物で二種類の用途に完璧を期するのは難しそう（研ぎ直せば可能でしょう）との結論に。勿論、砥石の選択と研ぎ方の工夫如何では、不可能とも言い切れませんが（笑）。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1116.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12725" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1116-169x300.jpg" alt="KIMG1116" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1118.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12727" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1118-169x300.jpg" alt="KIMG1118" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>仕上がりに関しては、私が切って見せたり御自身で試したりのテストで、ほぼ不満は解消された様子でした。</p>
<p>持ち込まれた刃物は基本的に和式が多く、しかも切り刃に大きな凹凸や、不自然な厚みの残存が少ない物が殆どで。従って、「切れ優先ハマグリ」と「永切れ優先ハマグリ（上手く研げば吃驚する程切れるけどね）」の内で、後者の説明と実践と成った講習でしたが、其れは其れで興味を持って取り組んで頂けたと思います。参加を頂いた皆さんには改めて感謝致します。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1144.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12708" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1144-169x300.jpg" alt="KIMG1144" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1145.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12709" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1145-169x300.jpg" alt="KIMG1145" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1139.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12703" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1139-169x300.jpg" alt="KIMG1139" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>途中、研ぎの説明と実践の補助として、私の普段使いの砥石も活躍してくれました。中山の水浅葱、研磨力重視タイプ・当たりがソフトで磨きに優れるタイプの二種です。</p>
<p>砥石館側で用意されている砥石の中では、数に限りが有る種類でも有りますので、最上級に細かい砥石での仕上がりに付いて例示したい時にと持参しました。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG11521.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12737" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG11521-300x169.jpg" alt="KIMG1152" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>子供向けイベントでは、他の砥石と組み合わせて打音検査による砥石毎の硬さの違いを示してみたりしましたが、大人向けでは同じ中山の水浅葱と言えど、僅かながら硬さが異なるのみならず、砥粒の目の立ち方・その積層の成り立ちの違いで個性が湧かれる事を、手指の感触でも確認して貰いました。</p>
<p>此れが契機と成った訳でも無いでしょうが、館長との今後のイベントの方向性を探る話し合いで、砥石の目利き講習もアリかなと纏りました。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1146.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12710" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1146-169x300.jpg" alt="KIMG1146" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>特に上画像の二つが役立った場面の一つは、ステンレスの包丁を御持ちの参加者の方との遣り取りで。（特に人造を想定しての事かも知れませんが）曰く、ステンレスに細かい砥石を当てる意義は有るのだろうか？との事。前述の文言は意訳ですが、確かに巷間、取り沙汰される問題？では有りますね。</p>
<p>私は自らの体験（調理）と実験（試し切り）から、ステンレスこそ細かい砥石を当てるべき、特に天然の優秀な超仕上げ砥石では。そして、滑るのは角度が安定していない事が殆ど。と答えました。刃先最先端の返りが取り易い点、刃先の研ぎ目が細かく成り、接地圧が分散され、より摩耗に耐え得る点などからの判断でしたが、お隣さんが挑戦した角度計の威力を間近で観察し、私が研いだ超仕上げ砥石仕上げの刃物をテストした相手ですので、通じると見て御話ししました。</p>
<p>その結果、水浅葱に関する御問い合わせを頂きましたので、販売用に少量ですが手持ちが有る事を御伝えした所、御買い上げの御意向を伺えました。二つの内の一つを選んで頂きましたので、其方を本日午後に発送しました。因みに左の大きい方です。御手元に届き御使用の後、御満足頂ける事を願っています。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1147.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12711" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1147-300x169.jpg" alt="KIMG1147" width="300" height="169" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1150.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12712" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1150-300x169.jpg" alt="KIMG1150" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>最後は、イベントにて展示・試し切りに使用した刃物の手入れです。本当にヘビーローテーションで普段使いしている一部を除き、基本的に一度でも使ったら研ぎ直しています（仕上げ砥・超仕上げ砥なので減りは僅少）。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>司作の柳</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1162.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12739" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1162-300x169.jpg" alt="KIMG1162" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>水野鍛錬所の廉価版の相出刃</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1174.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12742" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1174-169x300.jpg" alt="KIMG1174" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>ファルクニーベンの牛刀と昔の三層利器材三徳</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1165.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12740" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1165-300x169.jpg" alt="KIMG1165" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>味方屋作竹割鉈</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1170.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12741" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1170-169x300.jpg" alt="KIMG1170" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>司作の三寸五分角鉈</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1153.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12738" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/08/KIMG1153-300x169.jpg" alt="KIMG1153" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>追伸ですが、間が空いてしまいましたので、もう事は済んでいるかも知れません。</p>
<p>イベントの数日前に砥石館を訪れた際、来館者の中の有る方と会話する機会が有りました。研ぎや砥石に付いての遣り取りを続ける内、砥石館側のスタッフの不手際で、御持参の砥石ケースが落下。薄目と成って居た砥石が割れました。</p>
<p>其れが気に成って居たのでイベント当日、代替として私の手持ちの中からサンプル程度のサイズですが天然砥石（梅ケ畑産の緑板）を館長に預けて置きました。館長の方から取り継いでくれる筈ですが、其れが無ければ御手数ですが御申し出を御願い致します。今回のイベントには仕事のスケジュール的に厳しかったと伺いましたので、又の機会を楽しみにして居ります。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>現在ホームページ不調に付き、御面倒を御掛けしております。申し訳有りませんが、御問い合わせ等は下掲のアドレスから御願い致します。</p>
<p><a href="mailto:togiyamurakami@gmail.com">togiyamurakami@gmail.com</a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://togiyamurakami.jp/blog/?feed=rss2&#038;p=12695</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>御依頼に沿って砥石の選別</title>
		<link>http://togiyamurakami.jp/blog/?p=12570</link>
		<comments>http://togiyamurakami.jp/blog/?p=12570#comments</comments>
		<pubDate>Thu, 27 Jun 2024 15:33:11 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[むらかみ]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[砥石の選別]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://togiyamurakami.jp/blog/?p=12570</guid>
		<description><![CDATA[&#160; 先日は、前回の京都行きで空振りとなった、「以前より範囲が広がった採掘場所からの砥石を」との御要望に沿う為、再度の選別に出掛けました。 今回も前回に続いて、多忙な店主には御目に掛かる事は叶いませんでしたが、代 [&#8230;]]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>&nbsp;</p>
<p>先日は、前回の京都行きで空振りとなった、「以前より範囲が広がった採掘場所からの砥石を」との御要望に沿う為、再度の選別に出掛けました。</p>
<p>今回も前回に続いて、多忙な店主には御目に掛かる事は叶いませんでしたが、代わりに？留守居役の方には親切に対応して頂き、採掘場所や周辺の状態、取れる石の種類や傾向に関して詳しく伺えました。</p>
<p>前回よりは大き目の原石が混じって居たのですが、以前に採れていた種類と質に比べて、幾らかでも異なる砥石をと見て行く内に珍しく、扱い易そうなカラスを発見しました。硬くて神経を使う様な物は偶に見て来ましたが、難が少ない・又は実際には邪魔に成らない難だけの中硬のカラスは珍しいと思います。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>二回り程、大きな原石から余分な所を切り落とし、形状を整えて貰いました。採掘時に相方と呼べる、もう一つの砥石と一緒に出たそうですが其方は、更にカラスが明瞭に見られたものの、難の性状が強面過ぎて敬遠しました。</p>
<p>全体に薄目で、其処の皮の一部が浮いていた為に、カシューで養生しました。多種・多様な筋などが見えますが、研いで見ると部分的に地金に対して影響する可能性が有るレベルに収まって居ます。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/06/KIMG0933.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12575" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/06/KIMG0933-169x300.jpg" alt="KIMG0933" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>試し研ぎは、刃金が青紙・地金が極軟鋼の切り出しです。刃・地共に鏡面に仕上がりました。砥面は研磨力を感じる「食い付き」と、滑走の良さを同時に伝えて来る不思議な印象。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/06/KIMG0926.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12572" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/06/KIMG0926-169x300.jpg" alt="KIMG0926" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>上記、砥面の性質から特殊鋼やステンレスに適していると判断し、VG10でもテストしました。結果は、極めて研ぎ易く研磨も速い・刃先の切れは充分以上でした。</p>
<p>硬く細かく滑る砥石では無く、泥が出過ぎて精細な刃先が形成し難い砥石でも無い、絶妙なバランスなのでしょう。御待たせしている方には、近日中に御送りして試して頂こうと思って居ます。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/06/KIMG0927.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12573" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/06/KIMG0927-169x300.jpg" alt="KIMG0927" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/06/KIMG0930.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12574" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/06/KIMG0930-169x300.jpg" alt="KIMG0930" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>参考までに過去、持ち帰った同じく薄目の巣板です。基質の色調や砥面の硬さは同様ながら研磨力は若干、控え目で切れは殆ど同等です。強いて使い分けるならば此方は神経質な刃金や地金の仕上げ・最終仕上げの手前に向いていると言えそうです。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/06/KIMG0947.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12577" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/06/KIMG0947-169x300.jpg" alt="KIMG0947" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>あと、少し早いですが（八月の下旬の事なので）イベントのお知らせです。と言っても、半分は参加に制限が有るのですが・・・主として子供（小学生高学年～高校生）を対象とし、全三日間に参加が可能な方と成って居ます。</p>
<p>当該イベントは一日当たり90分程度ですので、亀岡まで出かけて置いて残りの時間を如何にするか？と思わなくもなかった所、館長のアイデアで研ぎ講習の上級向けを設定しようと成りました。内容としてはハマグリ研ぎを俎上に載せた講義と実習を予定しています。どうやら、過去からも通常の一定角度の刃付けでは飽き足らない方々からの要望が有り、其れを受けての判断だそうで。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/06/KIMG0936.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12576" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/06/KIMG0936-300x169.jpg" alt="KIMG0936" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>上記とは別件ですが、パート先でも研ぎに興味のある方々を集めて講習をして欲しい旨を打診されたりもしましたので其々、コロナを挟んで御無沙汰に成って居た分、経験を思い出すに留まらず不断に重ねて来た修練をも反映させ、再構成した内容で挑みたいと考えて居ます。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>現在ホームページ不調に付き、御面倒を御掛けしております。申し訳有りませんが、御問い合わせ等は下掲のアドレスから御願い致します。</p>
<p><a href="mailto:togiyamurakami@gmail.com">togiyamurakami@gmail.com</a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://togiyamurakami.jp/blog/?feed=rss2&#038;p=12570</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>少し振りに、砥石の選別（御知らせと御願い）</title>
		<link>http://togiyamurakami.jp/blog/?p=12510</link>
		<comments>http://togiyamurakami.jp/blog/?p=12510#comments</comments>
		<pubDate>Wed, 05 Jun 2024 20:36:45 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[むらかみ]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[砥石の選別]]></category>
		<category><![CDATA[説明文]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://togiyamurakami.jp/blog/?p=12510</guid>
		<description><![CDATA[&#160; 先週末は、少し振りに田中砥石店へ出掛けて来ました。事前に聞いていた、採掘場所の範囲の拡張は堅実な程度に収まって居た様子で、面付け・加工中の原石群を観察してみると、天井巣板に見える種類が混じっているものの、そ [&#8230;]]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>&nbsp;</p>
<p>先週末は、少し振りに田中砥石店へ出掛けて来ました。事前に聞いていた、採掘場所の範囲の拡張は堅実な程度に収まって居た様子で、面付け・加工中の原石群を観察してみると、天井巣板に見える種類が混じっているものの、その他は以前からの各種砥石のグラデーションと見受けられる、地続きの変化と言えそうな感じでした。</p>
<p>そして私が訪ねた当日のタイミングでは、サイズ・形状の面で狙っていた個体が少なかった事も有り、ブログを通じた知人へのサンプルを選んだ後、以前に取り置きをしていた中から、水浅葱を持ち帰る事に。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>一つ目は超硬口で砥粒も細かい、カミソリ砥に相応しい砥石です。ただ、泥が出難い硬さに加えて砥面の食い付きも強力ですので、平面の刃物を研ぐには滑走の重さを御せるかどうかがカギと成ります。どうしてもと成れば、名倉の類の使用・ダイヤ砥石に因る泥出しの併用で改善は容易です。しかし素の状態でも使いこなせれば、砥石自体が研磨力に優れるだけに、刃の掛かり加減も砥石の性質を反映し、出色の出来と成ります。</p>
<p>砥面の色調は、やや白浅葱に寄っているかと思わせる、やや明るめ且つ（田中さんが言う所のデイダラボッチの色合い）紫と紺色が僅かに混じる物です。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/06/KIMG0830.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12511" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/06/KIMG0830-169x300.jpg" alt="KIMG0830" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/06/KIMG0846.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12516" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/06/KIMG0846-169x300.jpg" alt="KIMG0846" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>試し研ぎの結果です。刃・地共に鏡面です。鍛接線が明確に成り、刃金に接している地金の端が（炭素の移行を受けて）地金らしく無い光り方をしている事からも、光らせる性質が伺えます。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/06/KIMG0837.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12514" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/06/KIMG0837-169x300.jpg" alt="KIMG0837" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>二つ目は、戸前と合いさの中間に感じられる砥石。以前からの砥石と色柄的には近しい印象ですが、巣板の要素が少なくなりつつ硬さが微増、研ぎ感も巣板系統のサラサラよりスルスルと滑る手応えです。</p>
<p>実用品としては少々、（余り邪魔に成らない質とは言え）筋の多さは否めませんが、砥面以外の五面が皮付きで尚且つ其々が、自然な風合いを感じさせ乍、異なる表情を持っている点が喜ばれそうな気がしました。砥石の好みが実用一点張りに近い自分とは違い、其方の観点も重視される先方を意識しての選別です。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/06/KIMG0831.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12512" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/06/KIMG0831-169x300.jpg" alt="KIMG0831" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/06/KIMG0833.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12513" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/06/KIMG0833-169x300.jpg" alt="KIMG0833" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>試し研ぎの結果は、上掲の水浅葱よりも数段、研ぎ易い性質でした。硬さは殆ど同様ながら、若干の泥が出る事・砥面に多少の弾力が有る事が、扱いを容易にしてくれて居ます。仕上がりは、ほんの僅かに半鏡面寄りの鏡面です。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/06/KIMG0842.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-12515" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2024/06/KIMG0842-169x300.jpg" alt="KIMG0842" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>過去からの加藤鉱山採掘の砥石を御持ち頂いて居て、新たな種類の砥石を御待ちの方々には又、今月末に選別の機会を持ちたいと考えて居ますので、その際に良い報告が出来ればと期待しています。</p>
<p>それ以降に関しましても随時、採掘の進捗を追って行きたいと思って居ますので、御希望の砥石の入手を企図される場合は宜しく御願い致します。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>あと、御知らせと御願いなのですが・・・当ブログを、偶に御覧下さっていた様子のH様から、御指摘を頂きました。私のホームページの問い合わせフォーム等、一部（直接やり取り出来る分のみ？）が繋がらないとの事で。予想もしていなかった為、当該事象に気付くのが自力では相当程度、遅れて居た筈ですので驚きと共に感謝のメールを返信させて頂きました。</p>
<p>ホームページの製作を御願いした専門家の方は、年数が経過した事も有り住所や電話番号・メールアドレスが変更に成って居りますので、遠からず身近な協力者の方に相談してみる心算では有ります。</p>
<p>それで改善できない場合は、資金面の目処が立ったらとの条件付きですが（笑）、新たなホームページの製作も視野に入れる事も検討したいと考えて居ります。</p>
<p>付きましては当座、お問い合わせ等で御連絡をと御考えの皆さんには御面倒をお掛けしますが、<a href="mailto:togiyamurakami@gmail.com">togiyamurakami@gmail.com</a>　の方からメールを御送り頂けましたら幸いです。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://togiyamurakami.jp/blog/?feed=rss2&#038;p=12510</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>1対1での研ぎ方説明会</title>
		<link>http://togiyamurakami.jp/blog/?p=11691</link>
		<comments>http://togiyamurakami.jp/blog/?p=11691#comments</comments>
		<pubDate>Tue, 08 Aug 2023 16:52:54 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[むらかみ]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[手持ちの刃物]]></category>
		<category><![CDATA[研ぎ講習]]></category>
		<category><![CDATA[砥石の選別]]></category>
		<category><![CDATA[説明文]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://togiyamurakami.jp/blog/?p=11691</guid>
		<description><![CDATA[&#160; 先週の土曜は急遽、田中砥石店まで出かけて来ました。此の二週間ほどの間に偶々、司作の包丁を断続的に注文して貰う事が続いたのですが、其の中に砥石の採掘を手伝っている方も含まれていました。 私の研ぎ方を含め色々と [&#8230;]]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>&nbsp;</p>
<p>先週の土曜は急遽、田中砥石店まで出かけて来ました。此の二週間ほどの間に偶々、司作の包丁を断続的に注文して貰う事が続いたのですが、其の中に砥石の採掘を手伝っている方も含まれていました。</p>
<p>私の研ぎ方を含め色々と話す内、調理師学校で経験も御持ちとの事ですし、研ぎのバリエーションと其々の効果を理解して貰えれば、今後の御本人の役に立つばかりで無く、砥石の購入に来られた御客さんへの対応に活かす事で、顧客サービスにも繋がると考えました。</p>
<p>先ず準備として前日の金曜には、説明に使う小道具を入手する為に梅田まで買い出しに。元々の手持ちのナイフ類のみよりも、効率よく伝わるのを狙ってのサンプル追加です。</p>
<p>手持ちの№8カーボンに関しては、ブレード自体の厚みのムラ（刃線中央が薄い・カーブ周辺は厚い・刃元と切っ先は中庸）を削り、簡易的ながらテーパー化した上で刃先方向へもハマグリ化して有ります。</p>
<p>其の手持ちとの対比として、新入りの二本の内、カーボンの方は最低限の小刃を一定角度で付けます。ステンレスの方は幾分、広目の小刃を付けた上で、刃先へ向かって鈍角化ハマグリ+切っ先方向への鋭角化も。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>オピネルの№8、カーボンとステンレスです。ステンレスの方は説明の最後にプレゼントするつもりの物で、カーボンの方は自分用の予備として。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4725.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11693" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4725-300x169.jpg" alt="KIMG4725" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>しかしステンレスモデルは購入時に店員の方が、入れる箱を間違えたんでしょう、紐付きのモデル用の箱に入って居ました。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4726.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11694" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4726-300x169.jpg" alt="KIMG4726" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>一目瞭然、現物は紐が付いていないタイプなので、余分な価格の上乗せを食らった事に成りましたが、急いで研ぎ、次の日には渡す予定でしたので置いて置きました（笑）。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4728.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11695" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4728-169x300.jpg" alt="KIMG4728" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>当然ですが鋼材が異なっても、基本的にブレードの形状は共通です。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4731.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11696" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4731-300x169.jpg" alt="KIMG4731" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>研ぎ前の状態、カーボンの方の刃部アップ。此の状態では、やはり刃先角度が不安定+荒い刃先なので研ぎ直しました。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4732.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11697" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4732-169x300.jpg" alt="KIMG4732" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>同じく、ステンレスの方。若干ですが、刃先の状態はマシな気がしました。試し切りでも僅かながら差が付きましたし。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4735.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11698" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4735-169x300.jpg" alt="KIMG4735" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>研ぎ始め、320番と1000番です。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4736.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11699" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4736-169x300.jpg" alt="KIMG4736" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4737.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11700" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4737-169x300.jpg" alt="KIMG4737" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>次に対馬砥です。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4740.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11701" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4740-169x300.jpg" alt="KIMG4740" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>八木の島の蓮華巣板、馬路の戸前で仕上げ研ぎ。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4741.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11702" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4741-169x300.jpg" alt="KIMG4741" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4742.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11703" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4742-169x300.jpg" alt="KIMG4742" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>最終仕上げは、中山の巣板（やや硬口）からの水浅葱です。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4744.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11704" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4744-169x300.jpg" alt="KIMG4744" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4745.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11705" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4745-169x300.jpg" alt="KIMG4745" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>研ぎ上がりです。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4746.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11706" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4746-300x169.jpg" alt="KIMG4746" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>カーボンの方、刃部のアップ。殆ど全て、オピネルのカーブ付近は右側面の方が厚みが勝っている様です。従って、小刃を同一角度で研いでも右側面にのみ小刃以外に砥面に接触する確率が高いと感じます。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4747.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11707" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4747-169x300.jpg" alt="KIMG4747" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>刃先拡大画像ですが、殆ど一定角度で単純な小刃付けとして居ます。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/Still_2023-08-05_005317_60.0X_N0002.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11718" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/Still_2023-08-05_005317_60.0X_N0002-300x225.jpg" alt="Still_2023-08-05_005317_60.0X_N0002" width="300" height="225" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>同じく、ステンレスの方の刃部アップです。此方の方が幾らか、ブレード側面の厚みが不均等な研削だった様で、小刃の幅も不均等に成って居ます（或る程度は切っ先方向へ鋭角化したので徐々に広がって行くなら分かりますが）。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4749.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11708" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4749-169x300.jpg" alt="KIMG4749" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>刃先拡大画像です。此方は、小刃の幅の中で数段階を経て刃先に向かって鈍角化している等高線が見えます。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/Still_2023-08-05_010040_60.0X_N0006.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11719" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/Still_2023-08-05_010040_60.0X_N0006-300x225.jpg" alt="Still_2023-08-05_010040_60.0X_N0006" width="300" height="225" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>そして、手持ちの№8です。ブレードは厚み調整後に鏡面化し、ハンドルはカシューで防水したりして有ります。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4750.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11709" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4750-300x169.jpg" alt="KIMG4750" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>刃部のアップ。刃先周辺の厚みは最も薄目ですが、より重要なのは刃元から切っ先方向に向かって、大まかにですがテーパー化して有る事です。此れに因り、引き切りの際に抵抗が軽減され、手応えは軽く成り、対象の切断面の乱れも減ります。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4751.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11710" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4751-169x300.jpg" alt="KIMG4751" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>刃先拡大画像です。上掲のステンレスの方と同様、刃先に向かって多段階の研ぎでハマグリ化が分かります。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/Still_2023-08-05_010614_60.0X_N0007.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11720" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/Still_2023-08-05_010614_60.0X_N0007-300x225.jpg" alt="Still_2023-08-05_010614_60.0X_N0007" width="300" height="225" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>手伝いの方には店内で説明の後、此の三本による三種類の研ぎの違いを、実際に切り比べて体感して頂きました。新品に単純な小刃を付け直したのみでは、紙の数枚では苦にしない物の、量が多く成ったり捩って有ったりすると走りや抜けに抵抗が大きい。</p>
<p>小刃に漸次鋭角化・刃先に向けたハマグリ化の工夫がされていると、其の抵抗が少なくは成るが刃体（ブレード本体）自体の厚みの不均等による影響（切れ加減が一進一退）は残る。</p>
<p>刃体の形状から整えた上で、刃先の調整（漸次鋭角化・ハマグリ化）まで行なった物では、最も抵抗が少なく切れも良かったと、当然と言えば当然の結果に納得して頂きました。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>序でに、もう少し広い切り刃状のベタ研ぎ・ハマグリ研ぎの差も実験すべく、モーラのナイフを用意したのですが、新品時から薄目の刃体+ベタ研ぎに近い刃付けですので、ハマグリ化の効果が感じ難かったですね。本来は多少なりとも、より広く取った切り刃の中で構造を変えるべきでしたが、新品時の幅を変えずに研いだので、切れ込んでからの僅かな進み具合の軽さを切っ先側の半分で実現した程度で。</p>
<p>此れは新聞の分厚い束を切り分けるなど、ハードな対象に限った結果でしたので、厳しい条件で無ければ違いも出ましたが、帰宅後に明確な差が出せるまで研ぎ直して置きました。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4753.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11711" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4753-300x169.jpg" alt="KIMG4753" width="300" height="169" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>ベタ気味+軽度の糸引き</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4759.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11712" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4759-169x300.jpg" alt="KIMG4759" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>ハマグリ気味</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4760.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11713" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4760-169x300.jpg" alt="KIMG4760" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>あと、最近に採掘された砥石の方も見て来ました。特段、カラス好きと迄は行かないのですが、硬さと細かさ・グレーの地肌に細身のカラスを気に入って購入。ただ、私よりもカラスに拘りの有る、ブログを通じた知人に送って見るのも良いかな？とも。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4762.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11714" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4762-169x300.jpg" alt="KIMG4762" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4764.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11715" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4764-168x300.jpg" alt="KIMG4764" width="168" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>下画像は、合いさとの事でしたが戸前・並砥の何方の特徴も含んでいる印象です。砥面の難は少なく形状も整って居り、砥石の御希望が有った場合に備えて置きましょうか。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4766.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11716" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4766-169x300.jpg" alt="KIMG4766" width="169" height="300" /></a></p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4768.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11717" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4768-169x300.jpg" alt="KIMG4768" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>あと、不定形な小さ目を幾つかです。先ずは、完全に上掲の合いさと御仲間の細長五角形。どうも、此の形状はちょくちょく、出てくる気がしますね。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4810.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11727" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4810-169x300.jpg" alt="KIMG4810" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>多少、密と粗の組み合わせが目立つのと、砥面の硬さも程々かつ砥粒の細かさも中庸と感じさせながら、鏡面の仕上がりに。</p>
<p>刃先の緻密さと切れ加減は最上クラスと思われ、特筆すべきは裏押しへの適正です。水浅葱などの強情さを持つ浅葱系での裏押しと異なり、比べれば若干、刃物への追従性過多かと思われるも万全の仕上がりに。此れを知ると、上掲の砥石も自分用に・・・と云う気に成って来ます。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4821.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11731" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4821-169x300.jpg" alt="KIMG4821" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>本当に、手の平サイズの超硬口です。切っ先・刃先の部分調整用に持ち帰りました。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4811.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11728" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4811-300x168.jpg" alt="KIMG4811" width="300" height="168" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>同じ砥石から割られた相方と思しき方。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4812.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11729" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4812-169x300.jpg" alt="KIMG4812" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>少し薄い此方は、層割れの取っ掛かりが確認されましたので、小割りにするつもりで。超硬口の小割りは、そうで無い小割りより相性探しにシビアさが求められるので、機会を見付けて追加して行く必要が有ります。今後も合いさ・並砥・戸前の各系統のバラエティーも、追加して行きたい所です。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4813.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11730" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4813-169x300.jpg" alt="KIMG4813" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>そうそう、話の途中で田中さんとも合流でき、その際に以前から話が進んでいた砥石の日イベントのチラシを受け取れました。</p>
<p>イベントでは過去から、恒例の研ぎに関する講義を開催されて居ましたが、実技の方を分離して行なうに当たり、私に任が回って来た格好です。</p>
<p>去年は、田中さんの店のブースの手伝いをして居り、隣の研ぎ場で苦労している方へ簡単なアドバイスもしていた関係でしょうか。兎も角、流行らない研ぎ屋としましては砥石館イベントの合間にも、こうして御呼びが掛かるのは有難い事ですね。</p>
<p><a href="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4832.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-11734" src="http://togiyamurakami.jp/blog/wp/wp-content/uploads/2023/08/KIMG4832-169x300.jpg" alt="KIMG4832" width="169" height="300" /></a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://togiyamurakami.jp/blog/?feed=rss2&#038;p=11691</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
	</channel>
</rss>
